วิกฤติไฟป่าและหมอกควันที่เกิดขึ้นทางภาคเหนือของบ้านเรา ในขณะนี้ไม่ได้เป็นปัญหาใหม่ แต่หากเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำอีก ซึ่งมักเกิดขึ้นในหน้าแล้งของทุกปี (ธันวาคม-เมษายน)  และเป็นที่รู้กันดีว่าช่วงนี้เป็นช่วงของการหาของป่า ปรับพื้นที่เพาะปลูกแบบผิดๆ โดยเฉพาะการปรับพื้นที่ (เผาป่า) เพื่อปลูกข้าวโพดให้เพียงพอต่อการขยายตัวของตลาดต่างประเทศตามสัญญาคอนแทรคฟาร์มมิ่ง (Contract Farming) หรือเรียกอีกอย่างได้ว่าการผลิตสินค้าเกษตรแบบมีสัญญาที่เห็นผลเป็นรูปธรรมที่ประเทศไทยได้ทำสัญญากับประเทศเพื่อนบ้าน [1] แสดงภาพถ่ายเหตุการณ์ไฟป่าจากสกายรีพอร์ต [2] ได้ดังภาพประกอบที่ 1 เกิดขึ้นที่จังหวัดลำปางจากการเผาป่าเพื่อปรับพื้นที่เพาะปลูก จากข้อมูลกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืชพบว่าในช่วง 1 ตุลาคม 2554 ถึง 11 มีนาคม 2555  มีความถี่ในเกิดไฟป่ารวมทั้งประเทศจำนวน 2,210 ครั้ง พื้นที่เสียหาย 20894 ไร่ โดยภาคที่ครองแชมป์มาเป็นอันดับหนึ่งคือ ภาคเหนือ ความถี่ในการเกิดไฟป่าคิดเป็น 73.17% ของการเกิดไฟป่าทั้งประเทศในช่วงดังกล่าว พื้นที่เสียหาย 13,176.80 ไร่ รองลงมาภาคตะวันออกเฉียงเหนือความถี่ในการเกิดไฟป่าคิดเป็น 22.97% พื้นที่เสียหาย 6,430.2 ไร่ [3] แสดงดังภาพประกอบที่ 2  และเมื่อพิจารณาจังหวัดในภาคเหนือ ความถี่ในการเกิดไฟป่าแต่ละจังหวัดแสดงดังภาพประกอบที่ 3 จะเห็นได้ว่าจังหวัดเชียงใหม่มีความถี่ในการเกิดไฟป่าสูงสุดและมีพื้นที่ความเสียหายมากที่สุด

ภาพประกอบที่ 1 ไฟป่าที่จังหวัดลำปาง เมื่อวันที่ 3 มีนาคม 2555 (ที่มาของภาพ สกายรีพอร์ต [2])

นอกจากการสูญเสียพื้นที่ป่าแล้วการเกิดวิกฤติไฟป่าแต่ละครั้งจะเกิดขึ้นพร้อมๆ กับความสูญเสียต่างๆ มากมายของระบบนิเวศทางธรรมชาติ ระบบคมนาคมการขนส่ง และยังส่งผลกระทบต่อสุขภาพมนุษย์ ดังนั้นปัญหาจากวิกฤตไฟป่าที่หลายคนอาจมองข้ามหรือคิดว่าเป็นเรื่องไกลตัวแต่ตอนนี้จะไม่เป็นเรื่องไกลตัวอีกต่อไปแล้ว

ข้อมูลจาก : ศูนย์วิจัยและพัฒนาการป้องกันและจัดการภัยพิบัติ